فصلنامه مشاوره و روان درمانی خانواده
نشریه
نویسندگان
معرفی نشریه

فصلنامه مشاوره و روان درمانی خانواده

 اولين فصلنامه ی کشوری در زمينه ی پژوهش اثربخشی مشاوره و روان درمانی خانواده

 فصلنامه مشاوره و روان درمانی خانواده دانشگاه کردستان براساس جلسه ی مورخ 89/9/22 به شماره ی 89/23576  هيات نظارت بر مطبوعات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مجوز انتشار و طبق رای کميسيون بررسی اعتبار نشريات علمی وزارت علوم، تحقيقات و فناوری در جلسه ی مورخ 1390/4/22 به شماره ی 73311/11/3، اعتبار علمی- پژوهشی دريافت نموده است.

 در تاريخ  1391/11/16 براساس نامه شماره 3/3/218159 دفتر سياست گذاری و برنامه ريزی پژوهشی به مدت يکسال ديگر تمديد اعتبار شده است.

 

 اين نشريه همچنين برابر با گواهی شماره 30993 مورخ 90/8/15 در پايگاه استنادی جهان علوم ­اسلام( ISC) نمايه شده است.

 مشخصات نشریه

عنوان: مشاوره و روان درمانی خانواده
اعتبار: علمی- پژوهشی

ترتيب انتشار: فصلنامه
صاحب امتياز: دانشگاه کردستان

مدير مسئول و جانشين سردبير: دکتر ناصر يوسفی

سر دبير: دکتر نجمه حميد

مدیر داخلی:  دکتر احمد سهرابی

مدير اجرايی : شعله محمدی

نشانی: سنندج؛ خيابان پاسداران، دانشگاه کردستان، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، جنب کتابخانه دانشکده، طبقه دوم، دفتر مجله، کد پستی: 15175 - 66177

شماره تلفن: دفتر مجله (تلفکس) 6629353 (0871) ؛ دانشگاه 6664609 (0871)، داخلی 2224

آدرس­: سايت­ مجله  Http://www.fcpjournal.ir 

پست الکترونيکی Fcpjournalkurdistan@yahoo.com    

مقالات این شماره
 دوره4،شماره2 (فصلنامه مشاوره و روان درمانی خانواده تابستان 93/1393) ،پیاپی13
 
1

اثربخشی درمان­ های شناختی رفتاری خانواده- محور و راه­ حل - محور بر افکار خودکشی­ گرایانه، علائم افسردگی، پیوستگی و انطباق ­پذیری خانوادگی اقدام­ کنندگان به خودکشی

خلاصه و کلمات کلیدی |

خلاصه مقاله :


هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان شناختی رفتاری خانواده - محور و درمان راه­ حل - محور بر کاهش افکار خودکشی­ گرایانه و علائم افسردگی و افزایش پیوستگی و انطباق­ پذیری خانوادگی افراد اقدام کننده به خودکشی در بیمارستان رازی شهرستان اهواز بود. بر این اساس، شش مرد اقدام‌ کننده به خودکشی با روش نمونه­ گیری هدفمند انتخاب شدند.



روش: دراين پژوهش ازطرح تجربي تك موردي ازنوع خط پايه چندگانه استفاده شد. درمان شناختی رفتاری خانواده- محور و درمان راه­ حل- محور در سه مرحله خط پایه، مداخله و پیگیری انجام شد و آزمودنی­ ها به پرسشنامه افسردگی بک (BDI-13)، مقیاس افکار خودکشی­ گرایانه (SIS) و مقیاس ارزیابی انطباق­ پذیری و پیوستگی خانواده FACES-2)) پاسخ دادند. داده­ ها به روش ترسیم دیداری، شاخص تغییر پایا (RCI)و فرمول درصد بهبودی تحلیل شدند.



یافته­ ها: درمان شناختی رفتاری خانواده- محور در کاهش افکار خودکشی­گرایانه و علائم افسردگی و افزایش پیوستگی اثر معناداری داشت و درمان راه­ حل‌‌­محور فقط در کاهش افکار خودکشی­ گرایی معنادار بود.



نتیجه­ گیری: بنابراین می توان نتیجه گرفت كه هر دو درمان بر هدف هاي درمان تاثیر داشته­ اند، اما درمان شناختی رفتاری خانواده - محور موفق­ تر بوده است.


کلمات کلیدی :


خودکشی، درمان شناختی رفتاری خانواده - محور، درمان راه ­حل- محور، افکار خودکشی­ گرایانه، علائم افسردگی، پیوستگی و انطباق‌پذیری خانوادگی.



2

اثربخشی آموزش گروهی برنامه «کاربرد عملی مهارت های ارتباط صمیمانه» بر الگوهای ارتباطی زوج­های در آستانه ازدواج

خلاصه و کلمات کلیدی |

خلاصه مقاله :


هدف: پژوهش حاضر به منظور تعیین اثربخشی آموزش گروهی برنامه کاربرد عملی مهارت­های ارتباط صمیمانه (PAIRS) بر الگوهای ارتباطی زوج­هاانجام گرفت.



روش: این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با پیش­ آزمون و پس­ آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل زوج­ هایی بود که در تابستان 1392 به شبکه بهداشت شهرستان داراب مراجعه کرده بودند. نمونه آماری شامل 20 زوج (40 زن و شوهر) بودند که با روش نمونه­ گیری داوطلبانه انتخاب و به ­صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. ابزار اندازه­ گیری پرسشنامه الگوهای ارتباطی (CPQ) بود. آزمودنی­ های گروه آزمایش 8 جلسه در برنامه گروهی   PAIRSشرکت کردند.داده­ ها از طریق آزمون تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.



یافته ­ها: یافته­ های این پژوهش نشان داد که تفاوت بین گروه آزمایش و کنترل در الگوهای ارتباط سازنده متقابل، اجتناب متقابل و توقع کناره­گیری معنادار می­باشد.



نتیجه ­گیری: براساس نتایج این مطالعه می­توان عنوان کرد که آموزش گروهی برنامه PAIRSدر تعدیل الگوهای ارتباطی تأثیرگذار است.


کلمات کلیدی :


برنامه کاربرد عملی مهارت­ های ارتباط صمیمانه،الگوهای ارتباطی، زوج­ های در آستانه ازدواج.



3

اثر بخشي زوج درماني گروهي شناختي- رفتاري(GCBCT) بر کاهش دلزدگي زناشويي

خلاصه و کلمات کلیدی |

خلاصه مقاله :


هدف: دلزدگی زناشویییک حالت دردناک فرسودگی جسمی، عاطفی و روانی است كه پيامدهاي ناگواري همچون نارضايتي زناشويي و نهايتاً طلاق را در پي دارد و تاكنون پژوهش‏هاي مختلفي در داخل و خارج درمورد آن صورت گرفته است.این پژوهش نیز با هدف بررسي اثر بخشي زوج درماني گروهي شناختي- رفتاري(GCBCT) بر کاهش دلزدگي زناشويي زوجين مراجعه كننده به مراكز مشاوره شهرستان ايذه انجام گرفته است.



روش: روش پژوهش نيمه تجربي وازطرحپيشآزمون–پسآزمونباگروهکنترل و دوره پيگيري بوده است. جامعه پژوهش شامل كليۀزوجينیكهبهدليلمشكلاتزناشويي بهيكي از 8 مركز مشاوره­شهر ستان ايذهمراجعهكرده بودند كه از ميان آنها تعداد 30 زوج كه در آزمون دلزدگي يك انحراف معيار پايين‏تر از ميانگين كسب نموده بودند،انتخاب و بهتصادفدر دو گروه آزمايش و گروه گواه جايابي  شدند. گروه آزمایش در 8 جلسه زوج درماني گروهي شناختي–رفتاري به صورت يك جلسه 90 دقيقه اي در هر هفته شركت داده شدند اما گروه کنترل هیچ گونه مداخله‏ای را دریافت ننمود. بعد از يك هفته از پايان مداخله از هر دو گروه آزمايش و كنترل ،پس آزمون به عمل آمد و پس از گذشت يك ماه نيز آزمون پيگيري اجرا گرديد.ابزار مورد استفاده در اين پژوهش پرسشنامه ي دلزدگي زناشويي پاينز(CBM) بود که روایی و اعتبار آن مورد تأیید قرار گرفته است. داده­های به‏دست آمده با استفاده ازروش­هایآماری تحليلكوواريانس یک­متغیره و چندمتغیره وبا بهره گیری ازنرمافزارSPSSنسخه 17 تحليلشدند.



يافته‌ها: نتايج نشان داد كه بین عملکرد دو گروه آزمایش و کنترل پس از مداخله تفاوت معنادار آماری وجود دارد (000/0p<) و زوج درماني گروهي شناختي – رفتاري موجب كاهش دلزدگي زناشويي و مؤلفه هاي آن شده است و ميزان اين تأثير بر بر دلزدگي زناشويي  69 درصد،بر خستگي جسمي 49درصد، بر ازپاافتادگي عاطفي 50درصد و بر ازپاافتادگي رواني 53درصد بود.همچنين اين نتايج نيزكماكان در دوره پيگيري به طور معني داري پايدار بوده است.



نتيجه‌گيري: بنابراین می­توان نتیجه گرفت که از روش CBCTمی توان برای کاهش دلزدگي زناشويي زوجین و مؤلفه هاي آن ودر نهایت استحكام خانواده استفاده كرد.


کلمات کلیدی :


زوج درماني شناختي - رفتاري، دلزدگي زناشويي-زوجين.



4

اثر بخشی زوج درمانی گروهی مبتنی بر خود- نظم بخشی، بر آزار عاطفی و آشفتگی زناشویی

خلاصه و کلمات کلیدی |

خلاصه مقاله :


هدف:با توجه به تاثیرات مخرب آزار عاطفی در روابط زوجین که منجر به آشفتگی زناشویی نیز می شود، پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشي رویکرد زوج‌درماني خودنظم بخشی بر آزار عاطفی و آشفتگی زناشویی صورت گرفت.



روش:پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با پیش آزمون- پس آزمون همراه با گروه کنترل بوده است. جامعه آماری این پژوهش، مشتمل بر کلیه زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره و رواندرمانی وابسته به بهزیستی و آموزش و پرورش سطح شهر مشهد بود که از این میان 10 زوج به عنوان نمونه پژوهش، به روش نمونه گیری در دسترس انتخابو به صورت گمارش تصادفی در دو گروه کنترل (5 زوج) و آزمایش (5 زوج) قرارگرفتند. پس از اجرای پرسشنامه های آزار عاطفی و مقیاس سازگاری دو نفری (DAS)به عنوان پیش آزمون روی افراد هر دو گروه، افراد گروه آزمایش در معرض مداخله 8 جلسه‌اي زوج درماني خودنظم بخشی قرار گرفتند. پس از اتمام مداخلات، هر دو گروه آزمایش و کنترل به پس آزمون پاسخ گفتند.داده‏ های جمع آوری شده با استفاده از شاخص‌هاي آمار توصيفي،آزمون تحلیل کواریانس چند متغیری و تک متغیریمورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.



یافته‌ها:نتایج به‌دست آمده نشان داد كه بین دو گروه آزمایش و کنترل در متغیرهای آزار عاطفی و سازگاری زناشویی تفاوت معناداری وجود دارد (01/0p<، 001/0p=).



نتیجه‌گیری:بنابراین می‏توان نتیجه گرفت که زوج درماني خودنظم بخشي باعثکاهش آزار عاطفی در بین زوجین می شود و همچنین این رویکرد آشفتگی زناشویی را در بین آنان به طور معناداری کاهش می دهد.


کلمات کلیدی :


زوج درمانی خود نظم بخشی، آزار عاطفی، آشفتگی زناشویی.



5

اثربخشی واقعیت درمانی بر شادکامی و امیدواری در زنان مطلقه

خلاصه و کلمات کلیدی |

خلاصه مقاله :


مقدمه:هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی واقعیت درمانی بر افزایش شادکامی و امیدواری زنان مطلقه بود. 



روش: پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با گروه کنترل و گواه بود. بدین منظور از جامعه آماری که شامل کلیه زنان مطلقه بود تعداد 30 نفر به صورت تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. سپس مداخله روی گروه آزمایش اجرا شد. گروه کنترل هیچ مداخله ای را دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش پرسشنامه‏های شادکامی آکسفورد و امیدواری اسنایدر بودند به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از روش آماری تجزیه و تحلیل کوواریانس چند متغیری استفاده شد.



یافته‌ها: نتایج تحلیل کوواریانس چند متغیری نشان داد که واقعیت درمانی در افزایش شادکامی و امیدواری اثربخش می باشد (P >0/0001).



نتیجه‌گیری: مداخله آموزشی مبتنی بر واقعیت درمانی می تواند به عنوان یک مداخله مؤثر در افزايش شادكامي و امیدواری زنان مطلقه مورد استفاده قرار بگیرد.


کلمات کلیدی :


­واقعیت­ درمانی، ­شادکامی، امیدواری، زنان­.



6

بررسی اثربخشی زوج درمانی شناختی (CCT) در ارتقاء سطح سازگاری زناشویی دانشجویان متأهل

خلاصه و کلمات کلیدی |

خلاصه مقاله :


هدف:هدف پژوهش حاضر بررسي اثربخشي زوج درمانی شناختی در افزايش سازگاري زناشويي دانشجويان متأهل بود.



روش: روش پژوهش آزمایشی بود که در آن از طرح پيش آزمون– پس آزمون باگروه کنترل استفادهشد.جامعه آماري شامل كليه دانشجويان متأهل دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامي واحد اسلام‌شهر در سال تحصيلي 90-  89 بود.نمونه اولیه شامل100 نفر از دانشجویان متأهلی بود که از طريق روش خوشه ­ای چند مرحله­ ای انتخاب شدند. سپس از بین کسانی که در ابزار پژوهش (مقیاس سازگاري زناشويي) نمراتشان از ميانگين نمونه كمتر بود، 32 نفر (16 زوج) انتخاب و به صورت تصادفي به دو گروه 16 نفری (8 زوج در گروه آزمایش و 8 زوج در گروه کنترل) تقسیم شدند. بعد از اجرای پیش آزمون از دو گروه، زوج درمانی ‌شناختي در مورد گروه آزمايش به مدت 8 جلسه اجرا شد و گروه کنترل هیچ گونه مداخله ­ای دریافت نکرد. در پایان جلسات، پس‌آزمون در مورد دو گروه اجرا شد و داده ­ها با استفاده از تحليل کوواريانس یک راهه مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.



یافته ­ها: نتایج نشان داد که سازگاری کلی زناشویی در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل، به طور معناداری افزایش یافت. هم چنین رضایت زناشویی، همبستگی دونفری، توافق دونفری، و ابراز محبت در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل به طور معناداری افزایش یافت.



نتیجه­ گیری: می­توان این نتیجه را بر اساس یافته ­ها گرفت که زوج درمانی شناختی می ­تواند به طور اثربخش برای ارتقای سازگاری زناشویی و ابعاد آن مورد استفاده قرار بگیرد.


کلمات کلیدی :


زوج درمانی شناختی، سازگاری زناشویی، رضایت زناشویی.



7

نقش الگوهای فراغتی در ثبات ازدواج با واسطه­ گری راهبردهای حفظ رابطه و شادکامی زناشویی

خلاصه و کلمات کلیدی |

خلاصه مقاله :


هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین و تأیید اثرات مستقیم و غیر مستقیم الگوهای فراغتی (هسته ای و تعادلی) در ثبات ازدواج انجام گرفت.



روش: به همین منظور تعداد270  نفر از متأهلین شهرستان کرمانشاه به شیوه خوشه ­ای چند مرحله­ا ی انتخاب شدند. ابزار استفاده شده در این پژوهش عبارتند از: ابزار راهبردهای حفظ رابطه (RMSM)، شادکامی زناشویی(MHM)، ثبات ازدواج، و نیمرخ فراغت خانواده (FLAP).



یافته ‏ها :نتایج حاصل از تحلیل مسیر نشان داد که الگوهای هسته ای و فراغتی با راهبردهای حفظ رابطه؛ و راهبردهای حفظ رابطه با شادکامی زناشویی؛ و متغیر اخیر با ثبات ازدواج رابطه دارند و به این ترتیب راهبردهای حفظ رابطه و شادکامی زناشویی نقشی واسطه ای را در رابطه با الگوهای فراغتی و ثبات ازدواج ایفا می کنند.



نتیجه­ گیری:بنابراین می­ توان گفت که تفریحات و فعالیتهای فراغتی با تقویت مهارت های ارتباطی و تزریق شادی و نشاط در ازدواج، نقش مهمی در ثبات آن ایفا می­کند


کلمات کلیدی :


فراغت خانواده، شادکامی ازدواج، راهبردهای حفظ رابطه، ثبات ازدواج.



کلیه حقوق این وب سایت برای پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران محفوظ است.